Chương 1: Thành Phố Không Ngủ

Hai giờ mười lăm phút sáng.

Trần Hải Minh mở trừng mắt nhìn trần nhà. Lại một đêm nữa.

Bóng tối trong căn hộ ở tầng mười bốn không có lấy một nét xê dịch. Không khí đặc quánh, phảng phất mùi mốc của những cuốn sách kỹ thuật lâu ngày không lật dở và mùi cà phê rang đã khét bám chặt vào tấm thảm trải sàn. Minh chớp mắt. Mí mắt anh khô khốc, dính rít vào nhau như có màng keo, nhưng con ngươi lại căng cứng, bướng bỉnh không chịu nhắm lại. Tiếng ù ù văng vẳng sâu trong màng nhĩ, đều đặn và nhức nhối như tiếng một cỗ máy hoen gỉ đang gồng mình chạy rốt-đa.

Anh khẽ trở người. Tiếng lò xo nệm kêu cót két cọ xát vào sự tĩnh lặng của căn phòng. Đã hơn một năm nay, giấc ngủ đối với Minh là một thứ xa xỉ phẩm mà anh không có cách nào chạm tới. Bộ não anh giống như một bóng đèn hỏng công tắc, lúc nào cũng rực sáng đến mức cháy khét. Những giấc ngủ chập chờn thường chỉ kéo dài độ mười lăm, hai mươi phút. Sau đó là những cơn giật mình thon thót, nhịp tim đập thịch thịch nơi cuống họng và mồ hôi lạnh toát rịn đầy hai bên thái dương.

Minh chống tay ngồi dậy, mép giường lún xuống. Khớp ngón tay anh trắng bệch vì siết quá chặt vào lớp ga nhăn nhúm. Lồng ngực nặng trĩu. Quá khứ, những bản vẽ chằng chịt vết gạch xóa đỏ chót, tiếng bê tông đổ sụp vỡ nát, những ánh mắt lảng tránh, những lời thì thầm to nhỏ… chúng không hiện ra thành hình hài rõ rệt, mà hòa lại thành một luồng áp suất vô hình, ép chặt lấy khí quản. Minh thở hắt ra, một hơi thở đứt quãng, nghèn nghẹn trong cổ họng. Anh đưa bàn tay gầy gò lên xoa mạnh bầu mắt, chạm vào phần da thịt trũng sâu, thâm quầng và nóng hầm hập.

Phải ra ngoài. Nếu cứ ngồi yên trên chiếc giường này thêm mười phút nữa, cái hộp bê tông tĩnh lặng này sẽ nuốt chửng anh mất.

Minh vươn chân xuống sàn gỗ, dò dẫm tìm đôi dép đi trong nhà. Hơi lạnh buốt truyền từ gan bàn chân lên tận bắp chân, khiến anh khẽ rùng mình. Anh bước về phía khu bếp mở, tiện tay bật nhẹ công tắc. Ánh đèn huỳnh quang nhấp nháy vài cái rồi sáng trắng, soi rõ bồn rửa chén chất đầy những chiếc cốc thủy tinh cặn ố. Anh vặn vòi, rót một cốc nước lọc từ bình. Nước trôi tuột xuống cuống họng, buốt lạnh, mơn trớn thực quản nhưng không đủ sức làm dịu đi cái rát bỏng nghẹn ngào trong lồng ngực.

Trong góc phòng khách, vài mô hình kiến trúc bằng gỗ balsa bám một lớp bụi mỏng nằm im lìm dưới ánh đèn đường hắt qua rèm cửa. Chúng từng là niềm tự hào, là những đêm thức trắng đầy say mê. Còn bây giờ, chúng giống như những nấm mồ thu nhỏ. Minh dời mắt đi, cắn chặt răng, không nhìn thêm giây nào nữa.

Anh vớ lấy chiếc áo măng tô tối màu vắt vẻo trên giá. Chất vải dạ sần sùi cọ vào đầu ngón tay ram ráp. Chiếc áo có vẻ đã rộng hơn rất nhiều so với mùa đông năm ngoái, vạt áo rủ xuống che khuất bờ vai ngày càng gầy guộc. Minh xỏ tay vào túi áo, cúi gập người xỏ vội đôi giày thể thao không cần buộc lại dây, rồi đẩy cửa bước ra hành lang.

Tiếng lạch cạch của ổ khóa vang lên khô khốc. Anh đi dọc theo hành lang chung cư vắng tanh, chỉ có tiếng đế giày cao su gõ từng nhịp uể oải xuống nền gạch hoa.

Gió đêm ùa vào mặt ngay khi Minh vừa đẩy cánh cửa kính của sảnh chung cư bước ra ngoài trời. Sương mù lảng bảng trôi là là trên mặt đường nhựa đen thẫm, ẩm ướt vì trận mưa nhỏ chập tối. Không tiếng động cơ rít lên gắt gỏng, không tiếng còi xe giục giã. Chỉ có tiếng rè rè khe khẽ của những ngọn đèn cao áp, tỏa ra thứ ánh sáng vàng vọt, hắt bóng những hàng cây xà cừ trần trụi xuống vỉa hè đầy lá rụng.

Minh kéo cao cổ áo măng tô, rụt cổ lại để tránh cái lạnh luồn vào gáy. Anh bước đi vô định trên vỉa hè. Không có điểm đến. Không có mục đích. Anh chỉ muốn đi, để đôi chân phải vận động liên tục cho đến khi mỏi nhừ, rã rời. Anh nuôi một hy vọng mong manh rằng sự kiệt quệ về thể xác có thể đánh lừa được bộ não đang căng như dây đàn, ép nó phải sập nguồn và cho anh một vài giờ mất ý thức.

Những con phố lớn, những tòa nhà kính chọc trời lùi dần lại phía sau. Chân Minh bước vô thức, dẫn anh rẽ vào những con đường nhỏ hơn. Đèn đường thưa thớt dần. Anh đi sâu vào một mạng lưới hẻm chằng chịt, ngoằn ngoèo, nơi mà vào ban ngày, có lẽ một cựu kiến trúc sư trưởng như anh sẽ chẳng bao giờ để mắt tới. Những mảng tường gạch tróc lở từng mảng vữa, lộ ra phần gạch đỏ xỉn màu. Mùi rêu ẩm mốc xộc vào mũi xen lẫn mùi sương đêm ngai ngái của bùn đất.

Không gian hẹp lại, tối tăm hơn, nhưng lại mang đến cho Minh một sự tách biệt hoàn toàn khỏi đường phố rộng lớn bên ngoài. Anh không phải đối diện với khoảng không bành trướng. Tiếng bước chân của Minh vang vọng, dội vào những bức tường rào bằng tôn cũ kỹ, nghe thầm thĩ, đơn độc nhưng rõ ràng.

Thỉnh thoảng, một tiếng động nhỏ cũng làm cơ bắp anh căng cứng. Một con mèo đen nhảy phốc từ nóc thùng rác xuống nền xi măng, làm lanh canh vài vỏ lon bia rỗng bị ném lăn lóc. Vai Minh lập tức rụt lại, nhịp tim đập thịch một nhịp mạnh bạo trong lồng ngực, mồ hôi rịn ra rít rát ở lòng bàn tay đang giấu trong túi áo. Anh đứng khựng lại, ép sát người vào tường, nín thở. Đợi cho đến khi con mèo kêu "meo" một tiếng rồi lủi mất vào bóng tối, anh mới thở hắt ra, chờ cho nhịp tim dịu xuống rồi mới cất bước đi tiếp.

Minh đi đến cuối một ngã ba hẹp. Bóng tối phía trước dày đặc. Anh định quay lưng đi ngược ra đường lớn, vì con hẻm có vẻ như đã dẫn vào ngõ cụt. Nhưng ngay khoảnh khắc anh xoay người, một luồng không khí ấm áp, mang theo một mùi hương hoàn toàn khác biệt lướt nhẹ qua chóp mũi anh.

Minh đứng khựng lại, khịt mũi.

Mùi bơ đun chảy ngầy ngậy. Mùi của bột mì nướng xém cạnh, ngòn ngọt, nồng nàn. Mùi men khô ngai ngái đặc trưng của những khối bột đang phồng lên.

Chúng hoàn toàn không thuộc về màn đêm lạnh lẽo, ẩm mốc và rỉ sét này. Chúng là mùi của những buổi sáng tinh mơ khi mặt trời vừa ló dạng, của những căn bếp ốp gạch men ấm lửa, của sự no đủ, sum vầy và bình yên. Cái dạ dày vốn đã chai lỳ với những cơn đói suốt nhiều tháng nay bỗng khẽ co bóp, phát ra một tiếng sôi nhỏ. Cổ họng anh giật giật. Anh không nhớ nổi lần cuối cùng mình ăn một bữa đàng hoàng, nhai kỹ và cảm nhận hương vị là khi nào. Cả ngày hôm qua, thứ duy nhất anh nạp vào người chỉ là cốc cà phê đắng ngắt và nửa cái sandwich nguội ngắt mua vội ở cửa hàng tiện lợi.

Không chống lại được phản xạ của cơ thể, bước chân Minh quay ngược lại. Anh đi về phía nơi phát ra mùi hương, lồng ngực vươn lên hít vào sâu hơn, thu nạp lấy sự ngầy ngậy ấy vào phổi. Đi thêm khoảng mươi mét, lách qua một khúc quanh hẹp có giàn hoa giấy rủ rượi, không gian phía trước bỗng bừng sáng.

Nằm lọt thỏm giữa hai bức tường rêu phong cao vút, cũ nát, là một mặt tiền nhỏ xíu được ốp bằng những thanh gỗ thông màu nâu nhạt. Khung cửa sổ kính trong suốt được lau chùi rất cẩn thận, không một vết ố, để lộ toàn bộ không gian bên trong với ánh đèn thả trần màu vàng cam ấm áp. Ánh sáng từ cửa tiệm tràn ra mặt đường hẻm lởm chởm sỏi đá, tạo thành một vệt dài như một vũng nước sáng lấp lánh giữa đêm đen.

Trên phía cửa ra vào, một tấm biển gỗ mộc mạc, không gắn đèn led, chỉ có hai chữ được khắc chìm, nắn nót: "Đêm Trắng".

Chỉ mở cửa vào ban đêm sao? Minh chau mày, hàng lông mày rậm xô vào nhau. Anh nhét cả hai tay sâu vào túi áo, đứng chôn chân trên vỉa hè cách đó vài bước, nheo mắt nhìn qua lớp kính. Diện tích tiệm rất nhỏ. Không có nhiều bàn ghế, chỉ có vỏn vẹn hai chiếc bàn gỗ tròn kê sát bức tường ốp gạch men trắng, và một quầy bar dài bằng đá granite ngăn cách khu vực nhào nặn bánh. Bột mì trắng xóa phủ một lớp mỏng li ti trên mặt quầy. Phía sau quầy, những khay bánh mì lớn được xếp ngay ngắn trên giá kim loại chữ A, hơi nóng vẫn còn bốc lên nghi ngút, phản chiếu dưới ánh đèn.

Mùi hương ở đây đậm đặc hơn, luồn qua cả những khe hở của khung cửa gỗ, quấn lấy vạt áo măng tô của Minh, xua đi cái lạnh buốt của lớp sương đêm đang ngấm dần vào da thịt. Hơi ấm tỏa ra từ mặt kính như có một lực hút vô hình. Khóe môi Minh hơi mím lại, hàm răng siết nhẹ. Anh đứng đó chừng năm phút đồng hồ, do dự giữa việc bỏ đi, tiếp tục cuộc đi bộ hành xác trong đêm tối, hay đẩy cửa bước vào một nơi hoàn toàn xa lạ, đối mặt với nguy cơ phải giao tiếp.

Một cơn gió bấc thổi thốc qua con hẻm, cuốn theo vài chiếc lá khô xào xạc dưới chân. Cái lạnh cắt da khiến Minh rùng mình. Và hơi ấm của mùi bơ đã thắng. Minh rút một bàn tay lạnh cóng ra khỏi túi áo, chạm vào chiếc tay nắm cửa bằng đồng thau, khẽ nhấn xuống.

Kính coong.

Một tiếng chuông gió nhỏ bằng đồng va vào nhau lanh canh trên đỉnh đầu. Âm thanh không trong vắt chói tai, mà hơi trầm đục, chỉ đủ để báo hiệu có người bước vào, không làm phá vỡ không gian tĩnh mịch. Ngay khi cánh cửa mở ra, luồng khí ấm rực từ các lò nướng công nghiệp phả thẳng vào mặt Minh, mang theo sự đậm đặc của bơ Pháp và độ ngọt khé của lớp đường caramel nướng chảy. Minh vô thức chớp mắt liên tục vài cái để làm quen với sự thay đổi độ ẩm, rũ vai áo để gạt đi cái sương đêm còn đọng trên lớp dạ.

Bên trong quầy, dưới ánh đèn vàng tập trung, một cô gái đang cúi gập người, hai tay tì mạnh lên một khối bột lớn. Cô mặc chiếc tạp dề vải linen màu nâu xám lốm đốm những vệt bột trắng. Mái tóc đen không chải chuốt, chỉ được cột thấp bằng một chiếc thun vải đơn giản, lòa xòa vài lọn dính bết bên má vì mồ hôi. Dáng người cô nhỏ nhắn, lọt thỏm sau quầy đá, nhưng đôi bàn tay lại hoạt động với lực đạo rất dứt khoát. Cô nhịp nhàng gập khối bột, miết mạnh xuống bằng ức bàn tay, lật lên, rồi lại miết xuống, tạo ra những tiếng "bạch, bạch" êm ái trên mặt bàn.

Nghe tiếng chuông, cô gái từ từ ngẩng đầu lên. Khuôn mặt cô mộc mạc, không trang điểm, quầng mắt cũng in dấu sự mệt mỏi của người thức đêm, nhưng đôi mắt lại tĩnh lặng và trong veo như một mặt hồ không có gió. Cô không cất giọng lanh lảnh để chào hỏi khách quen thuộc. Cô chỉ chớp mắt nhìn Minh, dừng tay lại trong hai giây, rồi gật đầu thật nhẹ. Một cái gật đầu vô thưởng vô phạt, chấp nhận sự hiện diện của một người đàn ông lạ mặt mặc áo măng tô đen bước vào tiệm bánh lúc ba giờ sáng.

Minh hơi khựng lại nơi bậc cửa, bàn tay vẫn giữ hờ trên tay nắm. Khớp ngón tay đang siết chặt từ từ nới lỏng, bắp thịt hai bên vai cũng thôi gồng cứng trước sự tĩnh lặng của cô. Cổ họng anh khô khốc như có cát, thanh quản từ chối hoạt động, anh thấy nhẹ nhõm vì không hề phải nói bất cứ từ nào.

Minh buông tay nắm cửa, bước những bước khẽ khàng vào trong. Anh chọn chiếc bàn gỗ nằm trong góc khuất nhất của tiệm, nơi ánh đèn thả trần không chiếu rọi trực tiếp, tựa lưng vào bức tường ốp gạch men trắng. Anh cẩn thận cởi từng chiếc khuy áo măng tô, ngồi xuống ghế gỗ, hai tay đan vào nhau đặt lên đùi. Ánh mắt anh lơ đãng nhìn những hạt bột li ti bay múa, bắt sáng dưới ngọn đèn.

Trong không gian vắng lặng, chỉ có tiếng máy đánh trứng chạy rè rè êm ái ở góc quầy và tiếng đập bột lách cách đều đặn của cô chủ nhỏ. Những âm thanh lặp đi lặp lại tạo thành một nhịp điệu đều đặn như nhịp kim đồng hồ. Minh ngả đầu ra phía sau, tựa gáy vào bức tường mát lạnh, nhắm hờ mắt lại. Lồng ngực anh, nơi chứa đựng những khối áp lực vô hình và nghẹt thở, từ từ hạ xuống.

Khoảng mười phút trôi qua trong im lặng. Tiếng bước chân đi tất vải trượt trên nền gạch lướt tới gần. Minh mở bừng mắt, cơ bắp hai vai gồng cứng lên theo phản xạ, mắt liếc nhanh về phía âm thanh.

Cô gái đã đứng cạnh bàn. Bàn tay nhỏ bé, những đốt ngón tay hơi đỏ lên vì nhào bột, nhẹ nhàng đặt xuống mặt bàn trước mặt anh một chiếc khay gỗ. Trên đĩa gốm mộc màu kem là một chiếc bánh mì sừng bò vừa lấy ra khỏi lò, bề mặt nứt nẻ những lớp vảy mỏng tang, giòn rụm, bóng bẩy ánh bơ. Cạnh đó là một ly thủy tinh thành dày đựng nước lọc, hơi nước bám mờ xung quanh bề mặt kính.

Cô không đưa thực đơn. Không hỏi anh muốn dùng loại bánh nào. Cô chỉ đẩy nhẹ chiếc khay gỗ về phía Minh. Ánh mắt cô hướng xuống mặt bàn, lướt qua đôi bàn tay đang nắm chặt của anh, tránh nhìn trực diện vào mắt anh.

"Bánh vừa mới ra lò." Cô cất tiếng. Giọng cô nhỏ, hơi trầm, âm sắc nhẹ bẫng hòa vào tiếng rì rì của chiếc tủ ủ bột phía sau.

Nói xong, không đợi Minh phản ứng, cô xoay người quay lại khu vực quầy bar, kéo rổ bột về phía mình và tiếp tục công việc nhào nặn. Không một thao tác thừa thãi, không một cái liếc mắt tò mò.

Minh nhìn theo bóng lưng nhỏ bé trong chiếc tạp dề rộng thùng thình của cô, rồi từ từ cúi xuống nhìn chiếc bánh. Hơi nóng hổi phả lên mặt, xông thẳng vào khoang mũi anh. Mùi bơ Pháp quyện với mùi lúa mì cháy cạnh đánh thức hoàn toàn dịch vị. Minh vươn tay, những ngón tay gầy guộc hơi run run chạm vào lớp vỏ bánh nóng ran. Anh cẩn thận xé một miếng nhỏ. Âm thanh giòn vỡ lạo xạo vang lên, lớp ruột bên trong kéo sợi dai dai, bốc khói.

Anh đưa miếng bánh vào miệng. Lớp vỏ mỏng giòn tan ngay lập tức trên đầu lưỡi, nhường chỗ cho phần ruột mềm mại, ẩm mượt. Vị ngọt thanh của bột mì ủ kỹ và vị béo ngậy tươm ra từ lớp bơ đun chảy trôi tuột qua thực quản. Nhai. Nuốt. Cái dạ dày trống rỗng đón nhận vệt ấm nóng, ngoan ngoãn dịu lại thay vì những cơn quặn thắt như mọi ngày. Chút nhiệt lượng mộc mạc ấy len lỏi trong cơ thể, đủ để xua đi hơi lạnh của sương đêm đang bám riết lấy vạt áo.

Minh vươn tay cầm lấy ly thủy tinh, nhấp một ngụm nước ấm. Dòng nước chảy xuống họng, trơn tuột, dễ chịu, xoa dịu đi cái khô rát đã hành hạ anh suốt nhiều giờ qua. Anh đặt ly nước xuống, tựa hẳn lưng vào thành ghế. Lần đầu tiên sau hơn một năm, hai bờ vai anh thả lỏng hoàn toàn, không còn gồng cứng để gánh vác những suy nghĩ miên man.

Tiếng lách cách của khay nhôm va chạm vào kệ inox, tiếng ức bàn tay miết bột xuống mặt bàn đá, tiếng lửa nổ lép bép nhè nhẹ trong lò nướng... tất cả hòa quyện thành một bản nhạc nền không lời, vây quanh lấy Minh. Anh chống cằm, lặng lẽ nhìn người con gái đang cặm cụi làm việc. Bàn tay cô uyển chuyển, kiên nhẫn, không vội vã. Giữa lúc nhào bột, cô với tay vặn nhỏ bớt tiếng quạt thông gió sù sụ phía trên như để không gian bớt ồn ã, rồi lại mải miết chìm vào công việc của mình.

Ngoài kia, màn đêm vẫn đặc quánh, lạnh lẽo. Đường phố vẫn vắng lặng chờ đợi sự xô bồ của ban ngày. Nhưng ở góc hẻm nhỏ hẹp này, tại chiếc bàn gỗ thoang thoảng mùi bột mì này, Minh đặt tay lên ngực trái, nhận ra nhịp tim mình đã đập chậm lại, đều đặn. Tiếng ù ù nhức nhối trong tai cũng đã lùi xa.

Anh kéo cao cổ áo măng tô, xé thêm một miếng bánh sừng bò, đưa vào miệng nhai chậm rãi.

Đêm nay, anh sẽ ngồi đây thêm một lúc nữa. Sự tĩnh lặng này, mùi hương này, anh muốn giữ nó thêm một lúc, trước khi ngoài kia hửng sáng và thành phố lại tỉnh giấc.