Chương 19: Gợi Mở Quá Khứ

Buổi sáng hôm ấy, tiệm bánh "Đêm Trắng" mở cửa sớm hơn thường lệ.

Ánh nắng lọc qua khung kính gỗ tần bì đổ vào thành những ô vàng nhạt trên nền gạch hoa. Mùi bơ ngậy từ mẻ bánh hoa cúc nhân mứt dâu mới ra lò vẫn còn đọng lại trong từng góc tường gạch trần, quyện cùng hơi thơm của sả gừng đang sôi liu riu trong chiếc ấm đất nhỏ trên bếp. An đang xếp bánh vào khay trưng bày khi nghe tiếng bước chân ghé vào cửa.

Một người đàn ông khoảng ba mươi tuổi, mặc sơ mi kẻ sọc cài khuy đến tận cổ, đứng trước quầy nhìn lơ đãng vào tủ kính. Anh ta gọi một ổ bánh mì trứng và cúi mặt xuống điện thoại, lướt ngón cái loạn xạ như đang đợi ai. Minh đang ngồi ở góc bàn quen thuộc, cây bút chì 4B trên tay, nhưng chưa vẽ thêm nét nào từ sáng đến giờ—chỉ ngồi nhâm nhi ly trà và nhìn vệt nắng đậu xuống mặt bàn.

Giọng người đàn ông đột ngột vút lên, rõ ràng và bất ngờ đến mức An phải giật mình dừng tay:

"Ơ, Minh hả? Trần Hải Minh đó không?"

Không khí trong tiệm đổi sắc trong một nhịp thở.

Minh nhìn lên. Đôi bàn tay anh giữ nguyên tư thế cầm bút, không động đậy thêm, nhưng ngón trỏ ép sát hơn vào thân bút một chút—cái cử chỉ nhỏ đến mức chỉ người nhìn rất kỹ mới thấy.

"Phú." Minh đáp, giọng phẳng lặng.

Người kia—Phú—vỡ ra nụ cười toác miệng, bước tới vỗ vai Minh với cái lực tay của kẻ quen làm vậy ở mọi cuộc nhậu:

"Trời ơi lâu quá không gặp mày! Mày đang làm ở đây à? Tao nghe nói mày... ừ thôi, chuyện cũ rồi. Giờ mày khỏe không? Cái vụ dự án Hoàng Sơn hồi đó—"

"Vụ đó xong lâu rồi." Minh ngắt lời, không mạnh, nhưng dứt khoát.

Phú khựng lại, cười cụt một tiếng rồi chuyển sang vỗ vỗ tay vào mặt quầy:

"Ừ thì... tao nghe mấy đứa nói mày biến mất luôn. Không ai liên lạc được. Tưởng mày... thôi tao không nói nữa. Mày trông khỏe đấy, thật sự." Anh ta nhìn quanh tiệm một lượt, mắt dừng lại ở bức tranh treo trên tường—con hẻm ngập nắng, ô cửa vòm mở rộng, hình bóng người con gái cầm khay bánh. "Đẹp thiệt. Mày vẽ à?"

Minh gật đầu.

"Tài vẫn còn đó." Phú gật gù với giọng của kẻ đang cố nói điều gì đó tốt đẹp nhưng lại chọn nhầm từ. "Tiếc thiệt. Hồi đó nếu không có vụ đó thì..."

An bước tới.

"Anh dùng bánh đi ạ, bánh em vừa mới ra lò." An mỉm cười nhẹ nhõm, khéo léo đặt đĩa bánh nóng hổi vào giữa tầm mắt của Phú để cắt ngang bầu không khí gượng gạo. "Anh Minh dạo này đang bận phác thảo mấy ý tưởng vẽ mới cho góc hiên ngoài kia, ảnh cứ ngồi trầm ngâm suy nghĩ suốt từ sáng tới giờ vậy đó. Anh ăn thử bánh nhân mứt dâu đi nha." Rồi cô quay sang Minh, hỏi khẽ: "Anh Minh, trà gừng của anh nguội rồi kìa, để em châm thêm nước nóng nhé?"

Minh nhìn cô một giây, rồi gật đầu.

Phú không phải người đần. Anh ta hiểu mình vừa bị lịch sự chặn lại. Anh ta ăn bánh, trả tiền, nói thêm vài câu xã giao trước khi rời đi—không có thêm một chữ nào về Hoàng Sơn, về sự cố, về những gì đã xảy ra năm ấy.

Tiếng bước chân khuất sau ô cửa.

Tiệm trở lại im lặng.

---

An mang ấm trà ra đặt giữa bàn rồi ngồi xuống đối diện Minh. Cô không nói gì, chỉ rót trà. Tiếng nước sôi rót vào chén sứ nhỏ phát ra âm thanh khẽ khàng, bình thường như mọi buổi sáng khác.

Minh nhìn làn khói trà cuộn lên mỏng mảnh dưới ánh đèn mật ngô, tan ra chậm rãi.

"Cảm ơn em," anh nói.

"Không có gì." An bóc vỏ một mẩu gừng khô nhỏ thả thêm vào ấm. "Anh không cần phải giải thích gì với kiểu người như vậy hết."

Minh không trả lời ngay. Anh đặt cây bút xuống mặt bàn, xoay nhẹ chiếc chén trà trong lòng bàn tay, cảm nhận hơi nóng truyền qua lớp sứ mỏng vào các đốt ngón tay cứng đờ. Bên kia tường, bức tranh con hẻm lặng yên nhìn xuống cả hai.

"Dự án Hoàng Sơn," Minh bắt đầu bằng ba chữ đó, giọng trầm, không rào đón. "Anh là kiến trúc sư trưởng thiết kế phần kết cấu và quy hoạch cảnh quan của cả khu phức hợp đó. Tòa nhà đang thi công phần thô đến tầng năm thì... giàn giáo sụp đổ."

Anh dừng lại một chút, nhìn vào khoảng không vô định trước mặt. Ký ức như một thước phim âm bản dội ngược về, sắc nét và lạnh ngắt.

"Cuộc gọi đến lúc hai giờ mười lăm phút sáng. Tiếng chuông điện thoại đổ dồn dập, gắt gỏng trong phòng ngủ tối om. Anh vẫn nhớ cái cảm giác tim mình hẫng đi một nhịp khi nhìn thấy số của giám sát công trình. Vừa áp máy lên tai, chưa kịp hỏi gì thì đầu dây bên kia đã là tiếng kim loại vặn rít kèn kẹt, tiếng hét thất thanh lẫn trong tiếng đổ vỡ vang rền. Khi anh chạy đến hiện trường, mưa đang nặng hạt. Ánh đèn chớp nháy màu đỏ xanh của xe cứu thương loang loáng trên những vũng nước đục ngầu xi măng. Mùi sắt gỉ, mùi vôi vữa ẩm ướt xộc thẳng vào mũi, bóp nghẹt lồng ngực anh. Ba người nằm đó dưới lớp sắt thép giăng mắc chằng chịt, tiếng còi cứu hộ rú bên tai inh ỏi đến nhức óc."

An ngồi im.

"Không có người chết." Minh nhìn vào miệng chén trà. "Nhưng ba công nhân bị thương nặng. Một cậu nhóc mới đôi mươi gãy xương đùi phải đóng đinh nội tủy, nằm viện ròng rã mấy tháng trời. Kết luận điều tra sau đó chỉ ra lỗi hoàn toàn do đơn vị thi công tự ý rút bớt khung giằng phụ để đẩy nhanh tiến độ, bản thiết kế của anh không sai một phân. Nhưng điều đó chẳng thay đổi được gì cả. Anh là người ký duyệt bản vẽ thi công cuối cùng. Anh đã đứng ở công trình đó vào chiều hôm trước, gật đầu cho phép họ tiếp tục lên tầng. Cái gật đầu ấy nặng như đá hộc."

Vệt khói trà bay nhè nhẹ lên, uốn cong rồi tan trong không khí.

"Những tháng sau đó, anh không ngủ được. Cứ mỗi lần nhắm mắt lại, bóng tối trước mặt lại dựng lên những thanh giàn giáo cong vênh, rồi một tiếng 'rắc' khô khốc vang lên bên tai, kéo theo hàng tấn sắt thép đổ ụp xuống người anh. Anh tỉnh giấc, mồ hôi lạnh vã ra đầm đìa sau lưng, lồng ngực thắt chặt như có ai đang dẫm lên. Anh cố ngồi dậy, bật đèn bàn, lấy cây bút chì ra định vẽ. Nhưng chỉ cần đầu bút chạm vào mặt giấy, các ngón tay anh đã bắt đầu run rẩy co quắp. Nét vẽ đi chệch hướng, méo mó. Anh càng cố ghì chặt bút, đầu chì 4B càng gãy vụn dưới sức ép bất lực của bàn tay."

Tiếng ấm nước sôi liu riu đâu đó trong bếp.

An đặt tách trà xuống. Cô không nói anh không có lỗi, không nói thôi chuyện qua rồi. Cô chỉ ngồi đó, hai tay đan vào nhau trên mặt bàn, và nhìn anh.

"Sáng hôm nay em thấy mặt anh lúc thằng Phú kể chuyện đó," cô nói, giọng khẽ. "Anh vẫn còn mang nó theo."

"Ít hơn rồi." Minh ngước nhìn cô, ánh mắt anh không còn cái mệt mỏi đục ngầu như những tháng đầu bước vào tiệm nữa—nhưng vẫn còn đó, một vệt sẹo mờ trong đáy mắt. "Trước là mang hết. Giờ còn một phần."

An im lặng, cô đưa hai ngón tay chạm nhẹ vào vành chiếc chén sứ ấm nóng của mình rồi khẽ miết nhẹ. Cô không đưa ra lời khuyên hay sự an ủi sáo rỗng, chỉ khẽ gật đầu, một cái gật đầu chậm rãi như để Minh biết rằng cô ở đây và sẵn sàng gánh vác cùng anh một phần ký ức trĩu nặng ấy.

---

Rồi cô nhìn sang bức tranh trên tường.

Ánh đèn mật ngô chiếu lên mặt tranh, khiến những vệt màu nước loang nhau trên thớ giấy Canson ánh lên dịu dàng. Ô cửa vòm trong tranh mở toang, hình bóng người con gái cầm khay bánh đang nhìn ra ánh sáng.

"Anh vẽ em mở cửa tiệm ban ngày," An nói, giọng có cái gì đó vừa nhẹ vừa nặng. "Nhưng anh có biết tại sao em chạy hết vào ban đêm không?"

Minh không trả lời, chỉ nhìn cô—cái nhìn của người đang thực sự lắng nghe, không phải đang chờ đến lượt mình nói.

An hít một hơi dài, nhìn vào làn khói trà:

"Em làm kế toán bốn năm. Công ty vừa, văn phòng mười mấy người. Sếp không xấu, đồng nghiệp cũng không tệ." Cô nhấc chén trà lên, không uống, chỉ ôm trong lòng tay để tìm chút hơi ấm. "Nhưng mỗi sáng thứ Hai, từ cái lúc tàu điện ngầm mở cửa và những tiếng còi xe giờ cao điểm dội vào tai, em đã cảm thấy lồng ngực mình chìm xuống, nặng trĩu như đeo đá. Mọi thứ cứ tích tụ dần, từng chút một, cho đến một buổi chiều cuối tháng Mười."

An dừng lại, mắt nhìn vào những lát gừng mỏng đang xoay nhẹ dưới đáy ấm trà.

"Đoạn đó là một buổi chiều ngột ngạt trong phòng họp kính kín mít. Máy lạnh chạy vù vù phả ra làn hơi lạnh buốt nhưng không khí lại đặc quánh, thiếu oxy đến mức người ta có thể nghe thấy cả tiếng thở dài của nhau. Sếp đang giận dữ vì một lỗi đối chiếu số liệu từ bên kiểm toán độc lập. Ông ấy cầm tập hồ sơ dày cộp đập mạnh xuống mặt bàn gỗ ép rầm một tiếng. Cái âm thanh đó dội thẳng vào tai em như một tiếng nổ. Ngay khoảnh khắc ấy, em thấy lồng ngực mình co thắt lại, như có một bàn tay vô hình bóp nghẹt phế quản. Phổi em hoàn toàn cạn khí, nhưng em không tài nào hít vào được. Tai em ù đi, chỉ còn tiếng tim đập thình thịch liên hồi dội lên màng nhĩ. Những bức tường kính bao quanh phòng họp bỗng như méo mó đi, co rút lại, ép chặt em vào góc ghế. Mồ hôi lạnh vã ra sau gáy, chảy dọc sống lưng buốt nhói. Em phải bấm chặt móng tay vào lòng bàn tay, đau đến ứa máu chỉ để không ngã quỵ xuống sàn trước mặt mọi người. Ngay lúc đó, em biết mình không thể tiếp tục thêm một ngày nào nữa."

Minh ngồi im, bờ vai anh thả xuống khỏi tư thế thường trực cứng đờ.

"Em nghỉ việc lúc hai mươi bốn tuổi, về quê ở với bà ngoại ba tháng." Giọng An trở nên phẳng hơn, cái phẳng của người đang kể chuyện lần đầu bằng ngôn ngữ thật của nó, không phải ngôn ngữ của bản tóm tắt lịch sự. "Bà ngoại hay thức khuya nướng bánh. Em ngồi cạnh bà, xem bà nhào bột. Lần đầu tiên sau nhiều tháng, em thở được. Không phải vì yên tĩnh—mà vì em kiểm soát được không gian đó. Chỉ có hai người, bếp lửa, mùi bột. Không ai nhìn em, không ai chờ em thực hiện kỳ vọng gì."

"Và em mang cái bếp đó về thành phố," Minh nói khẽ.

"Ừ." An nhìn anh, ánh mắt không có vẻ nhẹ nhõm, cũng không có vẻ nặng nề—nó thật. "Em thuê cái tiệm này, mở đêm vì ban đêm đường hẻm vắng, không có xe cộ inh ỏi, không có người qua lại hỏi han. Em tự mình làm hết. Không nhân viên. Không phải quản lý ai. Không ai nhìn em và chờ em giải thích mình đang ổn hay không."

Từ bên ngoài vọng vào tiếng chuông gió đập khẽ dưới mái hiên của tiệm bánh, thanh âm lách cách trong trẻo kéo dài rồi tan đi trong làn gió sớm.

"Ban ngày em vẫn sợ," An tiếp. "Vẫn sợ đám đông. Sợ tiếng còi. Sợ cảm giác bị nhìn. Nhưng bây giờ..." Cô ngừng lại, ngón cái khẽ gõ nhẹ vào vành chén. "Bây giờ em biết là em sợ chứ không phải em bệnh. Khác nhau đó."

---

Minh im lặng một lúc lâu. Anh hướng cái nhìn điềm tĩnh, ấm áp trực diện về phía An, tìm thấy sự bình yên rõ ràng phản chiếu trong đôi mắt hổ phách của cô.

"Anh chưa bao giờ kể cho ai nghe hết về giàn giáo đó," anh nói. "Kể theo kiểu vừa rồi."

"Em cũng vậy." An nhấc chén trà lên, uống một ngụm nhỏ. "Về agoraphobia. Thường em chỉ nói 'em không thích chỗ đông người' và để người ta tự suy diễn."

Hơi trà gừng thoáng cay nhẹ lan qua khóe miệng, ấm dần xuống cổ họng.

Bên trên họ, bức tranh con hẻm vẫn đứng yên trên tường gạch trần. Dưới ánh đèn mật ngô, ô cửa vòm trong tranh đổ ra luồng sáng vàng dịu—không chói, không rực rỡ đến mức gây khó chịu, chỉ đủ ấm để nhìn vào mà không cần nheo mắt.

Minh nghiêng đầu nhìn bức tranh, rồi nhìn lại An.

"Lúc vẽ tiệm bánh mở cửa ban ngày, anh không nghĩ đó là điều em nên làm hay phải làm." Anh nói chậm, chọn từng từ. "Anh chỉ vẽ cái anh muốn thấy. Cái anh nghĩ là thật với em—dù nó chưa xảy ra."

An im lặng.

"Còn anh lúc bắt đầu cầm bút trở lại," Minh tiếp, "cũng không phải vì anh hết sợ. Chỉ là anh đủ mệt với việc để nỗi sợ đó ngồi một mình trong đầu anh mà không có gì khác."

Ánh sáng trong tiệm không thay đổi, nhưng khoảng không khí giữa hai người dường như lắng xuống thêm một tầng. Sự im lặng giữa họ giờ đây tựa như mặt nước hồ phẳng lặng sau cơn giông bão, không còn chút bối rối hay phòng bị nào.

An bóc thêm một lát gừng mỏng thả vào ấm.

Hơi nước bốc lên, uốn cong trong luồng ánh đèn vàng, nhạt dần rồi tan ra như chưa từng có.

"Em nghĩ..." cô bắt đầu, rồi dừng lại một nhịp như đang kiểm tra xem mình có thật sự muốn nói câu này không. "Em nghĩ mình hay giả vờ ổn vì mình sợ người khác thấy mình không ổn thì sẽ bỏ đi."

Minh nhìn cô.

"Anh cũng vậy." Anh nói, không một giây do dự.

An nhìn lại anh. Khoảng cách giữa hai người—một tay với là chạm được—không thu hẹp thêm, không nở rộng ra, chỉ đứng yên ở đó, vừa vặn như một khoảng thở.

Bên ngoài ô cửa vòm, hẻm nhỏ dần lên đầy ánh sáng ban mai. Tiếng chuông gió ngoài hiên đã lặng đi từ lúc nào. Tiếng xe máy thỉnh thoảng vọng vào từ đường lớn, nhưng không đủ gần để phá vỡ bất cứ thứ gì bên trong.

Minh đặt tay xuống mặt bàn, lòng bàn tay ngửa lên, không nói gì.

An đặt bàn tay nhỏ lên bàn tay anh. Hơi ấm da thịt chạm nhau qua lớp không khí sáng sớm mát lạnh, lan ra chậm rãi theo từng đốt ngón tay.

Nắng sớm ngoài kia đã bắt đầu rọi qua ô cửa kính, chiếu rõ những hạt bụi vàng đang nhảy múa trong không trung. Hơi ấm từ bàn tay An truyền qua lòng bàn tay Minh, xua đi cái lạnh lẽo của những đêm mất ngủ dài dằng dặc. Minh khẽ siết nhẹ những ngón tay cô, không quá chặt, nhưng đủ để cảm nhận sự hiện diện vững chãi của người đối diện.

"Có lẽ," An nói khẽ, mắt cô hướng ra phía ô cửa vòm mở rộng đón gió sớm, "đã đến lúc tiệm mình mở cửa sớm hơn một chút. Đón vài vị khách của ban ngày."

Minh nhìn cô, khóe môi anh khẽ cong lên một nét cười nhẹ nhõm hiếm hoi. "Ừ. Để nắng ban mai tràn vào tiệm."

Họ không còn trốn chạy bóng tối nữa. Cánh cửa tiệm "Đêm Trắng" từ nay sẽ không chỉ mở ra cho những kẻ mất ngủ trong đêm muộn, mà sẵn sàng đón nhận cả những ồn ã, xô bồ của thế giới ban ngày, cùng đón những vị khách tiếp theo bước vào cuộc đời họ.

Ấm trà gừng tiếp tục sôi liu riu trên bếp. Vệt khói bay lên mỏng manh dưới ánh đèn mật ngô, tan ra và mất hút giữa những hạt bụi vàng lơ lỏng trong tia sáng sớm. Bức tranh con hẻm nhìn xuống hai người.